Sular Altında Kalan Cennet/Kılık Köyü.

Gerger’in yirmi km doğusunda, Kımıl dağının biraz güneyinde, fırat nehrine

nazır,dünyada hiç bir para birimiyle alınıp satılmayacak

güzellikte bir köy vardı eskiden.

Susuz ve kurak bir coğrafyanın dört mevsim değişmeyen şirin görüntüsüyle

Suya hasret bir bölgede, su fazlası olan tarifsiz bir yeryüzü orjiniydi Kılık.

Kaderi sularla çizilmiş, sularla var-olmuş, sularla son bulmuş.

Henüz söylenmemiş türkü, Yazılmamış şiir, Çekilmemiş resim..

Yaşanmış, ve yaşanacak sevdaların sular altında bıraktığı,dünyalar güzeli

bir köyün hüzünlü hikayesidir Kılık köyü…

Elektiriğin olmadığı yıllarda, mısır buğday öğüten doğal su değirmenleriyle

çevre köylerin medeniyet cazibesi, can simidiydi bir zamanlar..

Geçen yüzyıl da yaşayan her Gergerlinin özelikle, Gerger’in

doğusunda yaşayan Zaza köylerin mutlaka Kılık köyü ile ilgili bir anısı vardır.

İsterseniz bu bağlamda çocukluğumda yaşadığım anılarımdan yola çıkarak,

şu anda sular altında kalmış o köye küçük bir sanal seyahat edelim.

Bizim köye yaklaşık on km uzak bir mesafedeydi Kılık,

değirmende erken sıra almak, ve dönüşü geceye bırakmamak adına, iki çuval

buğdayı eşek sırtına yükleyip sahur vakti kirwe Ekremle birlikte çıktık yol’a.

Talihsizlik ya, ninyat köyü yakınlarında bize doğru havlayarak gelen köpek sürüsünden kaçıp, bir ağaca çıkarak günün ağarmasını bekledik mecburen.

Sabah kaldığımız yerden yola devam ederek değirmene vardığımızda,

Güneş tam tepede, ve değirmenci amca ceviz ağaçlarının gölgesinde öğle namazını kılıyordu.

Değirmen önünde, kavak ağaçlarına bağlı yedi tane eşek demek;

geceyi değirmende geçireceğimizin açık ifadesiydi. Bir çuval buğdayın öğütme süresi tahmini bir saatte tekkabül ediyordu.

Ekremle değirmene geldiğimizi duyan köyün haylaz çocuğu cemal

(boğatekin) Davutla birlikte, köy’de çifte-çubuğa gitmeyen ne kadar çocuk varsa arkasına takıp değirmene getirmişti. Artık ceviz ağaçlarının altı açık hava tiyatrosu,

Baş rol de ise, doğuştan güldürü ustaları hilimi Ekrem ile kılıklı Davut vardı.

Ekrem’in, Davut’un ellinden tütün tabakasını alıp su arkına fırlatmasıyla başlayan

doyumsuz show, güneşin yerini alan ay ışığında, gece yarılarına kadar sürerken,

kavak ağaçları altından kıvrılarak Fırat nehrine akan buz gibi suların sesine karışan çocuk kahkahaları vadi’de güne dair yarım kalan ahengi tamamlamış oluyordu..

yüz yıl önce, eski yerleşim yeri, Düzgawan’dan orjinal ismi “berzlo”

olan bölgeye taşınarak, Kılık ismini alan,daha sonra, doğu ve güney doğu’da, köylere türkçe isim verme sürecinde, “geçitli” ismini aldıysa da, yerel halkın günlük yaşamda benimseyip dillendirdiği Kılık adıyla yaşam sürecini doldurup sulara gömüldü.

Fırat nehri çevre şehirlere hayat verirken

yıllarca koynunda büyüttüğü o şirin köyü baraj suları altında bıraktı.

Gençler metropollere giderken, elden ayaktan düşmüş memleket sevdalısı birkaç yaşlı

insan “mışrak” mevkiinde yedi sekiz haneli, yeni bir köy kurmuşlar

baraj gölünde küçük bir ada kalmış, eski kılık’a bakıp bakıp ağlar şimdi…

Akşamları gün kızıla çalarken Tilo’da,

Güneşin o eski gölge oyunları yok kımıl dağnın doruklarında…

Karakaya üstünden gülümseyen ay, daha hüzünlü düşüyor antik çağlardan kalma

Berzlo’ya. kırmızı gelincikler, mor menekşeler, aşk yerine hüzünle açıyor kırlarında

resimlerde kalmış eski köyün.

Davut şimdi hangi gurbet ellerde bilmem… Bizim köy kısmen sular altında kaldığı için, kirwe Ekrem hala köyde yaşıyor. Arada bir cepten ararım. Uzun süren her telefon görüşmesi sonunda, veda noktasında, (diyalog Zazaca) sorarım; “Ekrem ez kama?”

Ekrem cevap verir; “Vallay mı tı néveté.” Bedava çeviri yok. bilen bilmeyene anlatsın.

Bi anlık ta olsa, şehrin sahte tebessümlerine inat, Ekremle birlikte harbi köy kahkahalarına tutuluruz yeniden..

Kadim komşulukların göçle parçalandığı,

yaşanmış ve yaşanacak sevdaların sular altında kaldığı o şirin köyde,

ceviz ağaçları altında zamana karşı direnen yerel değirmen taşları dönmüyor artık.

Kılık’tan günümüze kalan tek teselli,Gerger’in

unutulmaz değerlerinden, merhum İzzet Aksoy’un belediye başkanlığı

döneminde büyük çaba harcayarak Kılık suyunu heba olmaktan kurtarıp

Gerger ve bazı köylerine hayat vermesi ise, dağların arkasında altı çizilecek

tek sevimli gelişmedir belki de.

GAP projesi kapsamında köyün tamamen sular altında kalmasıyla,

paha biçilmez topraklarından, bedelinden uzak, komik rakamlar

ödenerek, Kılık köylüleri ile birlikte orta fırat insanını mağdur bir şekikde, eşi görülmemiş bir göçe süren, o günkü yöneticiler; insan psikolojisini alt-üst eden,

o sosyal trajedinin açtığı travmaları şimdi hatırlar mı bilinmez? Kamulaştırmada uğradıkları haksızlığa inat, uzun yıllar sonra, göç ettikleri şehirlerde, özelikle Alanya, İzmit (Alikahya) ve İstanbul’da. İş hayatlarındaki başarıları ile geçmiş yönetimlere, adeta meydan okurcasına, yıkılmadık ayaktayız cevabını vermeleri de takdire şayan bir ayrıntıdır kılıklıların.

Bu yazılanlar bir kurgu, bir masal değil, yediğimiz ekmek, içtiğimiz su kadar gerçek.. Ve baştan sona yaşanmıştır.

Bu ülkede belgeseli çekilecek, kitabı yazılacak, hazin öyküsüyle, Fıratın; keban’da, karakaya’da, samsatta sular altında bıraktığı köylerin en güzeli, ve en unutulmazıdır Kılık…

Bendeniz anılarımdan yola çıkarak, Kılık’a dair küçük bir pencere açtım.

sürç-ü lisan etiysek affola…

CUMALİBALIKÇIOĞLU

The post Sular Altında Kalan Cennet/Kılık Köyü. appeared first on Gerger Postası.

Bu şiir masal değil Züleyha, Benden çok memlekettimi anlatır
Yeryüzünün herhangi bir dağ kasabasında, karşılaşırsak eğer
Bir anlıkta olsa Sar beni, Unutma Yüreğinin hamağına yatır
Siyah gözlerine, Dünya gözü ile bir kez bakmak, her şeye değer
Siyah gözlerin bana, Yeni baştan küllümden doğmayı hatırlatır
Bu şiir masal değil Züleyha, Benden çok memlekettimi anlatır…

Bir gün bir yerde karşılaşırsak, Bana memleket’im gibi bak
Sisler içinde yüzünü, Sesler içinde, Titrek sesini tanırım ben
Onurunu çiğnetme, Eğilme kimseye, Gerekirse gemileri yak.
Yüreğinin dört tarafı Kaddim, Her kelimene inanırım ben
Bir gün dağılır bu çetrefil karanlıklar, Şafak söker, Ufuklar ak.
Bir gün bir yerde karşılaşırsak, Bana Memleket’im gibi bak…

Dünya hasret taşıyan bir trendir, Geçtiğim her durak bir gurbet
Şehirler arası yollarda, Cebimden düşmüş bir adrestir Babam.
Böyle karamsar olma Züleyha, Devran döner. Gün doğar elbet
Zemheri biter, Dağlar yeşillenir, Gül gülistan olur Yöre- Oba’m.
Cümle kitaplara bak, Hangi acı hangi zulüm sürmüş ilelebet
Dünya hasret taşıyan bir trendir, Geçtiğim her durak bir gurbet…

Serçe kadar kalbime, Dağlar kadar büyük yük yükleme yine
Hasret akşamlarına ince bir kar yağar, Ve üşür tomurcuklar
Kadınlar mı evlerden uzaklaştı,Evler mi Kadınlar dan Anne
Balkonda susuz bir çiçek gibi, Bak soluyor gülyüzlü çocuklar
Gittikçe soğuyor dünya, Anla beni çok üşüyorum Anne
Serçe kadar kalbime, Dağlar kadar büyük yük yükleme yine…

Ait olduğum topraklara/ Dünya kadar vefa borcum var
Akşam Lizbon’da yatsam, Sabah biraz Gerger’li uyanırım
Senin duyguların bağımsız değil, İçinde biraz harcım var
Renk körlüğüme bakma, Nere de olsa ayak seslerini tanırım
Bitmez tükenmez umudumsun, Sana sarsılmaz inancım var
Ait olduğum topraklara/ Dünya kadar vefa borcum var..,

…………………..
Cumali Balıkçıoğlu

The post GURBET appeared first on Gerger Postası.

(Süleymaniye Notları)
Mevsim sonbahar,hava soğuk ve yağmur yağıyordu İstanbul’a.
Üstümde,Gergerli terzi Şehmus’un diktiği çiçek desenli gömlek
Ayağımda, Bakkal ömer şişko’dan Aldığım ziletepe lastik ayakkabı
Mahmutpaşa’dan Sultanahmet’e giderken
Zahide Han’ın kapısında, Kahve rengi koli kağıdına berbat bir el yazısıyla yazılmış
Bir iş ilanına takılıyor gözlerim.
“Bayan Manto’da Çalışacak Vasıfsız elaman aranıyor”
Hızlı adımlarla bir nefeste çıkıyorum Üçüncü kat’a.
Konfeksiyon dediysem, üç dört makineli bir atölye.
Getir Götür İşleri, Bakkaldan sigara, Çayocağı’ndan kahve getir
Akşam bir de dükkanı süpürdün mü işlem tamamdır.
Adı üstünde vasıfsız elaman,Diğer adıyla Çırak.
Bu günkü gibi, SSK, Servis Yemek artı maaş yok.
Hafta sonu Patron ne verirse, Allah bin bereket versin.

The post Yarım Ekmek Kokoreç appeared first on Gerger Postası.

70’li 80’li yıllarda yol parasını amcadan, kirweden borç alarak geldikleri İstanbul’da, kısa zamanda nasıl zengin oldular. Hayat mı cömert davranıp, onlar için ardına kadar açtı kapılarını? Yoksa onlar mı zorladı, hayat kapılarının ardına kadar açılmasını.

O coğrafya’ya aşina olmayan okurlarımız için Hikâyenin başladığı yerden, Gerger’den başlayalım isterseniz. Gerger Nemrut’la Fırat arasında, sırtını dağlara yaslamış büyük bir köy görüntüsünde, küçük ve mütevazı bir kasabadır.

Doğusunda Zaza’lar, batısında Kürt’ler çoğunluk teşkil etsede, Süryani ve Türk’lerle birlikte çok din’li çok dil’li mozaik bir vatan toprağıdır Gerger. İçerde küçük ve yoksul, dışarıda kalabalık ve zengin…

70’li yılların başında, taşra’dan büyük şehirlere yaşanan yoğun göç Gerger çarşısına da bir hareketlilik getirdi. Üstü açık Gerger kamyonları ve ikinci sınıf Adıyaman otobüsleri farklı şehirlere götürse de onları, tutundukları dal, sığındıkları son liman İstanbul oldu.

Önceleri vasıfsız ve kimsesizdiler. Yetip gitmemek için, eski İstanbul sokaklarında HAMAL olarak çıktılar hayat sahnesine. Aç susuz, işsiz parasız kaldığı günler oldu hepsinin Vefa da, Küçük Pazar’da, hasret kokulu han odalarında yeri geldi sekiz on kişi bir ara da yattı, köyden yeni gelenler dışarıda kalmasın diye.

Dezavantajların yanındaki, en büyük avantaj’ ise kaybedecek bir şeylerinin olmamasıydı. On’ları zirveye taşıyan sır’ın anahtarı biraz da bu kelimede saklı… Bazı yöre insanlarının doğasında, doğuştan gelen bir özgürlük vardır. Ve başkalarının yanında çalışmaktansa, küçük bir tezgâh’ta olsa kendi işiyle başlar hayata. İş dünyasına baktığınızda, Kayseri, Akseki, Gerger gibi yerler akla gelen ilk örneklerdir.

Demirel benzeri, vizyonsuz başbakanlar sayesinde, Askeri baskıların hüküm sürdüğü Çileli bir dönemden geçilirken, Bu ülke’nin karanlıklarına güneşten bir ayna tutan Turgut Özal çıktı siyaset arena’sına. Korku baskı şiddet, yerini güven ve özgürlüklere bıraktı. Özal’ın estirdiği liberal ekonomi rüzgârında, Gergerliler de payına düşeni aldı. İşporta’dan tekstil’e, deri sektöründen kargo’ya girdikleri her meslekte adını zirveye yazmaları zor olmadı. Bu zemini hazırlayan, Özal ve İstanbul’a teşekkür etmek gerek…

Zenginler Lig’ine çıkanlar olduğu gibi, İşi- şansı yaver gitmeyip, yoksullar küme’sine düşenler de oldu tabii. Özellikle, 80’lı yılların iyi kazandıran mesleği (fason) Konfeksiyon iki bin’li Yıllar da tökezleyince, meslekte ısrar edenler brother makinelerinin zikzak sesleri arasında toz olup gitti.

Bu gün Gerger’in hangi Köyü’ne bakarsanız bakın, her köy’den mutlaka, bir kaç tane milyon dolar’lık aile şirketi görürsünüz Çok şirketli köy sıralaması yapılırsa, sanırım ilk ikiye Erbawun ve Lagin girer. (Bu istatistik değil, şahsi bir gözlemdir) Milyon dolar’lık ilk kuşak, Gergerlilerin eğitim durumu bu satırların yazarı gibi İlkokul seviyesindedir. İstisnalar hariç, kitap okuma, tiyatro ve sinemaya gitme alışkanlıkları vasatın altındadır. Giyim kuşamları ne çok şık, ne çok rüküştür. Yeme içme kültürleri, Ve sosyal siyasal yaşamları genel de muhafazakâr çizgide olup, memleket eksenlidir.

Yıllar önce Gerger’den İstanbul’a gelirken Ellimiz cüzdanımız boş’tu Ama gönül heybemizde güzel bir şey getirdik bu kent’e. Kalabalıklar içinde kimsesiz kalmış insanlarla dolu bir şehirde, Gergerlilerin düğün ve taziyelerine gittiğinizde, İçerdeki devasa Kalabalık; size o güzel şeyin Gerger Kültürü’ne ait dostluk komşuluk ve kirvelik olduğunu yeniden hatırlatır. Büyük ve geniş bir aile’dir Gerger. Kimi baba dostlarımın çocuklarıdır, kimini okuldan, Kimini han’dan tanırım. Kimini dernekten kimini vakıftan Yazıyı çok uzatmanın anlamı yok Allah ömür ve izin verir, Tekstil beni bir gün özgür bırakırsa, bu hikâyenin aktörleriyle Konuşup ‘yaşadıklarını’ gelecek kuşaklara (Milyon dolar’lık Gergerliler) adlı bir eser Bırakmayı hayal ediyorum. İbrahim Hakkı hazretlerinin dediği gibi, Görelim Mevla neyler, Neylerse güzel eyler.

Güneşin yüzünü gösterdiği bu günlerde, hepinize bahar tadında Güzel bir hayat diliyorum. ALLAH’A emanet olun…

CUMALİ BALIKÇIOĞLU

The post Milyon Dolar’lık Gerger’liler. appeared first on Gerger Postası.